อ.ประสิทธิ์ คงทรัพย์ /ร.ร. สิริภัจจ์ การแพทย์แผนไทย

Archive for March, 2016

มาตะกี่ /ชันน้ำมันมาตะกี่

มาตะกี่

เป็นชันน้ำมัน

เป็นยางไม้ประเภทชันน้ำมัน(oleoresin) ได้จากพืชที่มีชื่อทางพฤกษศาสตร์ว่า Pistacia lentiscus L. ในวงศ์ Anacardiaceae ซึ่งขึ้นในบริเวณโดยรอบทะเลเมดิเตอร์เรเนียน และบนเกาะต่างๆ ในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน เช่น เกาะไซปรัส (Cyprus Island) เกาะคิออส(Chios Island)ต้นมาตากี่

เครื่องยานี้เรียก “mastagi” ในภาษาอิหร่าน(อูนานิ) หรือ “mastaki” ในภาษาฮินดี ฝรั่งเรียก “mastic” คำ “mastic” นี้มาจากภาษากรีก แปลว่า “การเคี้ยว” เนื่องจากมาตะกี่นี้เคยใช้ทำหมากฝรั่ง

พืชที่ให้มาตะกี่นี้ เป็นไม้พุ่มถึงไม้ต้นขนาดเล็ก สูง ๓-๔.๕๐ เมตร เปลือกเรียบ สีเทาแกมน้ำตาล ใบเป็นใบประกอบแบบขนนกคู่ เรียงสลับกัน มีใบย่อย ๖-๑๐ คู่ ใบย่อยรูปไข่แกมรูปขอบขนาน ขอบใบเรียบ ดอกเป็นดอกช่อ ออกตรงซอกใบ ดอกตัวผู้และดอกตัวเมียอยู่ต่างต้นกัน ดอกย่อยมีขนาดเล็ก สีเขียว ผลเป็นชนิดมีเนื้อ มีเมล็ดแข็งเพียงเมล็ดเดียว รูปไข่กลับ เมื่อสุกสีแดงปนส้ม

มาตะกี่อาจได้จากยางที่เป็นพวกชันน้ำมันที่ไหลออกมาตามกิ่งตามธรรมชาติเอง หรืออาจได้จากการกรีดเปลือกต้นตั้งแต่โคนต้นถึงกิ่งใหญ่ๆ โดยกรีดตามยาวราว ๒ ซม. ลึก ๓ มม. ต้นหนึ่งอาจกรีดได้ถึง ๒๐๐-๓๐๐ แผล และสามารถกรีดซ้ำได้ใน ๖ สัปดาห์ ยางที่ไหลออกมาเป็นหยดที่ปากแผล จะแข็งตัวเป็นก้อนเล็กๆ แล้วจึงเก็บชันน้ำมันที่แห้งแข็ง

มาตะกี่ที่มีขายในท้องตลาดมักเป็นก้อนค่อนข้างกลม แบน หรือรูปไข่ วัดขนาดผ่าศูนย์กลางได้ราว ๓ มม. ยาว ๓-๗ มม. สีเหลืองอ่อนหรือสีเหลืองอมเขียว โปร่งใสและเป็นมันวาว เปราะ เมื่อเคี้ยวจะหยุ่นเหนียว มีกลิ่นหอมเล็กน้อย
มาตะกี่มีองค์ประกอบเป็นน้ำมันระเหยง่ายราวร้อยละ ๑-๓ มีองค์ประกอบหลักเป็น “ดี-ไพนีน” (d-pinene) มีชันราวร้อยละ ๙๐ ชันนี้ประกอบด้วยสารชื่อ “กรดมาสติคิก” (mastichic acid) ที่ละลายได้ในแอลกอฮอล์ และ “มาสติซิน”(masticin) ที่ไม่ละลายในแอลกอฮอล์

***มาตะกี่ใช้ในอุตสาหกรรมทำสีและน้ำมันชักเงา ในทางทันตกรรมใช้ในการอุดฟันชั่วคราว ใช้ทำหมากฝรั่ง ทำปลาสเตอร์ ใช้เคลือบเม็ดยาให้แตกตัวในลำไส้(enteric coating)***

ที่มา:จากตำราพระโอสถพระนารายณ์
โดย: ชยันต์ พิเชียรสุนทร, แม้นมาส ชวลิต และ วิเชียร จีรวงส์

Advertisements

งูเหลือม

งูเหลือม

     ดี รสขม   สรรพคุณ บำรุงน้ำดี  ช่วยย่อยอาหาร   ระบายพิษไข้ แก้โรคตา  ทำให้ยาแล่นเร็ว

    น้ำมัน   รสมันคาว   สรรพคุณ  ทาถูนวด แก้เคล็ดขัดยอก   แพลง  ทำให้เส้นหย่อน

   กระดูก   รสเย็นเมาเบื่อ  สรรพคุณ  ดับพิษกาฬ   แก้เมื่อย   แก้ร้อนในกระสับกระส่าย

งูทับสมิงคลา

  • งูทับสมิงคลา

กระดูก   รสร้อน  สรรพคุณ แก้พิษซาง

 งูทับสมิงคลา งูพิษร้ายแรง ที่มาพร้อมกับหน้าฝนงูทับสมิงคลา (Blue Krait)

โคโรค

  • โคโรค คือ ปรวดเกิดเป็นก้อนแข็งอยู่ในถุงน้ำดีหรือตับของวัว

โคโรค  รส เฝื่อนมันคาว แก้น้ำลายและเสมหะเหนียว   เสลดจุกคอ  แก้ตาอักเสบ และแก้รำเพรำพัด  (พยาธิตัวจี๊ด)

ลักษณะทั่วไป  โคโรค
โคโรคนั้นมีลักษณะเป็นเมล็ดกลมแบนคล้ายกับลูกกะจี้ไม่ใช่เป็นพรรณไม้แต่เป็นโรคที่เกิด ขึ้นกับวัวชนิดหนึ่งที่เกิดปรวดขึ้นในถุงน้ำดีและตับของวัว เป็นก้อนกลมเกลี้ยง จะเป็นเปลือก แข็งและเป็นสีขาวหรือสีเทาหม่น ๆ ภายในนั้นจะเป็นเนื้อสีเหลืองและเป็นชั้น ๆบางครั้งที่วัว เป็นโรคไอก็จะมีเม็ดโคโรคนี้หลุดออกมา

ประโยชน์ทางเศรษฐกิจ : โคโรค เป็นสินค้าที่มีราคาแพงมาก มีพวกคนจีนได้มาขอซื้อจากที่ฆ่าวัว จากโรงฆ่าสัตว์ เพื่อเอา มาขาย เป็นสินค้าทางยา

ส่วนที่ใช้ : โคโรค ใช้เป็นยา

สรรพคุณของ  โคโรค
โคโรคจะมีรสเฝื่อนและมันเล็กน้อย ใช้เป็นยารักษาน้ำลายและเสมหะเหนี่ยวเป็นยาบำรุงกำลัง นอกจากนี้ยังเอามาใช้หยอดตา รักษาตาเจ็บ ตาฟาง ตาแฉะกินเป็นยารักษาเสมหะแห้ง รักษาโรคที่บวมตามอวัยวะต่าง ๆเลื่อนเปลี่ยนทีได้โรคนี้จะเกิดขึ้นภายหลังจากการที่เกิดเป็นไข้หวัดใหญ่เรื้อรัง

 

ค่าง

  • ค่าง สัตว์สี่เท้า คล้ายลิง    หลาย ๆ คนเข้าใจว่าลิงกับค่างเป็นสัตว์พวกเดียวกัน ความจริงแล้ว ถึงสัตว์ทั้งสองพวกนี้จะอยู่ในอันดับไพรเมตเหมือนกัน และมีลักษณะคล้ายกัน แต่ลิงก็คือลิง และค่างก็คือค่าง ค่างจะมีรูปร่างลำตัว แขน ขา และหางยาวกว่าลิง ไม่มีถุงข้างแก้มสำหรับเก็บอาหารอย่างลิง ในไทยมีค่างอยู่ทั้งหมดสี่ชนิด คือ ค่างดำ ค่างหงอก ค่างแว่นถิ่นเหนือ และค่างแว่นถิ่นใต้
    ค่างที่พบในอุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอดเป็นค่างแว่นถิ่นใต้ ปรกติแล้วค่างแว่นถิ่นใต้มีถิ่นอาศัยอยู่ในป่าดงดิบแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทางตอนใต้ของพม่า ภาคใต้ของไทย เรื่อยมาถึงมาเลเซียและหมู่เกาะใกล้เคียง เนื่องจากค่างทุกชนิดอยู่ในสถานภาพที่ถูกคุกคาม จึงนับว่าเป็นสัตว์ที่หาดูตัวได้ยาก แต่ที่อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอดยังมีค่างแว่นถิ่นใต้หาอาศัยอยู่หลายฝูง โดยเฉพาะบริเวณบ้านพัก ดังนั้น ใครมาเที่ยวสามร้อยยอดแล้วพลาด “ค่างโชว์” ก็นับว่าโชคร้ายมากเล

เลือด   รสมันคาว   สรรพคุณ บำรุงโลหิต   แก้ปวดเมื่อยตามร่างกาย

มันสมอง   รสมันคาว   สรรพคุณ  บำรุงประสาท   บำรุงสมอง  ทำให้ความจำดี

กระดูก   รสเย็นคาว   สรรพคุณ  บำรุงกำลัง แก้กามโรค

กะโหลกศีรษะ    รสเย็นคาว  สรรพคุณ  แก้ไข้ตัวร้อน   แก้พิษร้อนของตานซาง

ดี   รสขมคาว   สรรพคุณ   แก้พิษตานซางเด็ก

รู้หรือ (ไม่) รู้ -  ลิงก็คือลิง ค่างก็คือค่าง

ควายเผือก

เขา  รสเย็นคาว   สรรพคุณ  แก้ไข้ตัวร้อน แก้ไข้พิษ  ไข้กาฬ  แก้พิษฝี  แก้อาเจียนเป็นโลหิต

หนัง   (เผาไฟ)  รสเย็นคาว สรรพคุณ  บดละลายกับน้ำปูนใสกินแก้บิดมูกเลือด

กระดูก  รสเย็นคาวเบื่อ สรรพคุณ บำรุงไขข้อ   แก้กามโรค  แก้คุดทะราด  มะเร็ง

ดี   รสขมคาว  สรรพคุณ  บำรุงน้ำดี แก้ไข้ตัวร้อน   ทำให้ยาแล่นเร็ว

ตับ  รสมันคาว  สรรพคุณ  บำรุงตับ บำรุงร่างกาย   บำรุงสายตา

ผลการค้นหารูปภาพสำหรับ ควายเผือก

ไก่ดำและไก่ป่า

  • ไก่ดำและไก่ป่า

ขน   สุมไฟเอาควันรม    ขับไล่ปีศาจแม่ซื้อรบกวนเด็ก

เดือย รสเย็น   สรรพคุณ   แก้ฝีอักเสบ แก้พิษต่างๆ

กระดูก  สุมไฟ   รสเย็น   สรรพคุณ   ลดความร้อน ผสมยามหานิลแก้ซางชัก

ดี รสขม    สรรพคุณ   แก้ไข้สูง   ลดความร้อน  แก้ร้อนใน  แก้กระสับกระส่าย

Tag Cloud