อ.ประสิทธิ์ คงทรัพย์ /ร.ร. สิริภัจจ์ การแพทย์แผนไทย

รัตฆาต

นิยาม

  • ลมที่ทำให้เกิดหน้าแดง ตัวแดง  แก้โดยกดที่เส้นรัตฆาต
  • รัตฆาต เป็นชื่อเส้นในร่างกายซึ่งตรงกับหลอดเลือดแดงนอกสุด บริเวณขาหนีบซ้าย –ขวา
  • รัตฆาต หมายถึง

๓.๑ หลอดเลือดแดงใหญ่ บริเวณขาหนีบ   เส้นข้างขวาเรียก รัตฆาตขวา   เส้นข้างซ้าย  เรียก รัตฆาตซ้าย

๓.๒ เส้นบริวารของเส้นอิทาและปิงคลา  แล่นจากบริเวณขอบกระดูกเชิงกรานตรงขึ้นไปที่บริเวณคอ มี ๒ เส้น  แนบขนานไปกับเส้นกระดูกสันหลัง  เส้นข้างขวาเรียก  รัตฆาตขวา

เส้นข้างซ้ายเรียก รัตฆาตซ้าย

  • ลมรัตฆาต คือโรคชนิดหนึ่ง ผู้ป่วยมักมีอาการเสียดแทงในท้อง สวิงสวาย มีไข้ กินอาหารไม่ได้  หายใจขัด มีเสมหะในลำคอ  ถ่ายเป็นมูกปน   มีลมในท้อง ปวดท้องบ่อยๆ”

รัตฆาต (ตอน ๒)

ลมรัตฆาต   ลักษณะและอาการ  เป็นลมที่ทำให้ผู้ป่วยมีอาการหายใจไม่อิ่ม ปวดเสียดสองราวข้าง ตั้งแต่รักแร้จนถึงเอวเอียงตัวไม่ได้  รัตฆาตซ้ายเอี้ยวตัวไม่ได้ รัตฆาตขวาเสียดร้าวสีข้าง มีพิษไข้

สมุฏฐานวินิจฉัย  ทางแพทย์แผนไทย

๑. เกิดจากธาตุสมุฏฐาน    (ธาตุ อุตุ  อายุ กาล) เป็นเหตุ

๒. เส้นประธานสิบ  เส้นสุมนา  สหัสรังสี  ทวารี  กาลทารี  สิกขิณี  และรัตฆาตซ้าย ขวา

แนวทางการรักษา

  • การซักประวัติ และตรวจร่างกาย

การซักประวัติ

อาชีพ  ลักษณะงาน การออกกำลังกาย  อุบัติเหตุ

ลักษณะการปวดแบบต่างๆ  การซักประวัติตามสมุฏฐาน

การตรวจร่างกาย

ตรวจไข้   หน้าแดง  เคลื่อนไหว  บิดตัวเอี้ยวซ้าย-ขวา เจ็บ  ตรวจการหายใจเข้าออกลึกๆ จะรู้สึกติดขัดชายโครง

การรักษา

  • แผนการรักษา

๑.๑  การประคบด้วยลูกประคบสมุนไพร

๑.๒  การนวดบำบัด

๑.๓ การบริหารร่างกาย   การจัดท่าทางให้เหมาะสมกับลักษณะงาน และอาชีพ

การนวดบำบัด ลมรัตฆาต แบ่งตามอาการที่เป็น

  • รัตฆาตซ้าย ให้นวดจุดข้างสะดือ ๔ นิ้วมือ แล้วนวดตามเส้นสหัสรังสี
  • รัตฆาตขวา ให้นวดจุดกึ่งกลางสะบักหลัง จุดชิดกระดูกสันหลังตามแนวเส้นกาลทารี
  • รัตฆาตนอก ให้นวดจุดกล้ามเนื้อต้นขาด้านหลัง  เหนือข้อพับเข่า ๓ นิ้วมือ แล้วนวดตา
  • นวดตามแนวเส้นอิทา ถ้าเป็นรัตฆาตซ้าย นวดตามแนวเส้นปิงคลาถ้าเป็นด้านขวา

วิธีการนวดบำบัดอาการ ลมรัตฆาต

  • การนวดเท้าเปิดประตูลม เท้า ขา แขน มือ
  • การโกยท้อง
  • การกดตำแหน่งรัตฆาต (ห่างชายโครง ๑ นิ้วมือ) วิธีกดเหมือนสันฑฆาต

๓.๑ นวดบำบัดอาการปวดหลัง

๓.๒ นอนหงายโกยท้องตามวิธีการรักษาลมปัตฆาต

๓.๓นอนคะแคงกดตำแหน่งรัตฆาต (ห่างจากชายโครง ๑ นิ้วมือ) วิธีกดเหมือนสันฑฆาต

การประเมินผลการรักษา

อาการปวดเสียดที่ชายโครงลดลง

ข้อห้าม ข้อควรระวัง และแนะนำ

ท่าบริหาร

  • ท่ายืดสีข้าง โดยการยืนกางขาเท่าความกว้างของไหล่ มือประสานเหยียดขึ้นเหนือศีรษะแล้วเอนตัวไปด้านข้าง
  • ยืนก้มเอวไปข้างหน้า และ แอ่นหลังสลับกัน
  • เท้าเอวแอ่นตัวไปด้านหลัง โดยให้เท้าหน้างอ เท้าหลังเหยียด
  • ยืนเท้าหนึ่งอยู่หน้า เท้าหนึ่งอยู่หลัง ห่างประมาณ ๒ ช่วงหลัง  มือทั้งสองเท้าสะเอว เหยียดขาหลัง งอเข่าหน้า แอ่นเอวไปด้านหลัง  หน้าเงย

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Tag Cloud

%d bloggers like this: