อ.ประสิทธิ์ คงทรัพย์ /ร.ร. สิริภัจจ์ การแพทย์แผนไทย

     โอ้เจ้าบานไม่รู้โรย  เจ้านั้นเคยผลิดอกออกนานๆ

     สวยตระการข้างรั้วไม่มัวหมอง     ยังมีคุณช่วยรักษาผู้คนตามครรลอง

      วิถีชนทุกรุ่นย่อมรู้ดี

บานไม่รู้โรย

ชื่อวงศ์   AMARANTHACEAE

ชื่อวิทยาศาสตร์   Gomphrena globosa L.

ชื่อสามัญ   Bachelor’s button, Globe amaranth

ชื่อพื้นเมือง    กะล่อม,ตะล่อม(ภาคเหนือ),ดอกสามเดือน(ภาคใต้),บานไม่รู้โรย(ภาคกลาง),สามปีบ่เหี่ยว(อีสาน)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ไม้ล้มลุก สูงประมาณ ๑๕-๖๐ ซม.  ลำต้นตั้งตรงหรือโคนต้นอาจจะเอนราบกับดิน  ที่ข้อของต้นจะพองออกเล็กน้อย  และและเกิดรากตามข้อ  ลำต้นมักจะมีข้อสีแดงหรือบางต้นสีเขียว กิ่งอ่อนๆ จะมีขนทั่วไป

ใบ  เป็นใบเดี่ยว ออกตรงข้ามเป็นคู่ๆ  ลักษณะใบรูปใบหอก หรือใบรูปขนาน  หรือขนานแกมรูปรี  ปลายใบแหลม  โคนใบมน ขอบใบเรียบเป็นคลื่นเล็กน้อย ตัวใบมีขนปกคลุมทั้งสองด้าน ใบกว้าง ก้านใบยาว    แต่ใบคู่ยอดจะติดกับดอกจะไม่มีก้าน

ดอก   ออกเป็นกระจุกกลมๆ  ประกอบด้วยดอกเล็กๆ มากมาย อยู่ในก้านช่อดอก  ออกเดี่ยวๆหรือบางครั้งก็ออกเป็นกลุ่มๆ ๒ภ๔ กระจุก  ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง  ๑.๗๕-๒.๒๕ ซม.  มี ๓ สี   ขาว  ชมพู   และม่วงแดงเข้ม  ออกดอกตามซอกใบและใกล้ยอด  แต่ละดอกมีใบประดับ ๒ ใบ กลีบรวมมี ๕ กลีบ  ออกดอกตลอดปี

ผล  ลักษณะรูปไข่แกมขอบขนาน  มีเปลือกบาง  ขนาดเล็ก  ยาวเพียง  ๒-๕ มม.  เมล็ดแบน  สีน้ำตาล เป็นมัน

ประโยชน์ทางยา  รสและสรรพคุณ แพทย์แผนไทย นิยมใช้ชนิดดอกสีขาวเป็นยา

ราก  รสเย็นขื่น   แก้โรคระบบทางเดินปัสสาวะอักเสบ  ขับระดู  รักษโรคบิดและอาการไอ

ทั้งต้น    รสขื่นเล็กน้อย    ต้มเอาน้ำดื่มแก้หนองใน  กามโรค  ขับปัสสาวะ   นิ่ว   แก้ระดูขาว

ช่อดอก   รสจืด  สุขุม   ใช้กล่อมตับ แก้ตาเจ็บ   แก้ไอ ขับปัสสาวะ   แก้บิด แก้ปวดศีรษะ

วิธีและปริมาณที่ใช้

๑.แก้หอบหืด  บิดมูก   ใช้ดอกสด ๑๕-๒๐ ดอก  ล้างให้สะอาด ต้มในน้ำเดือด  ๑ ลิตร  เคี่ยวให้เหลือครึ่งหนึ่ง แล้วกรองเอาน้ำดื่มครั้งละ  ๑ แก้ว  หรือ ๒๐๐ ซีซี

๒. ขับปัสสาวะ นิ่ว แก้โรคหนองใน  โดยใช้ต้นสดชนิดดอกสีขาว ทั้งต้น ๑๐๐ กรัมล้างน้ำให้สะอาดต้มในน้ำเดือด  ๑ ลิตร  นาน  ๑๐-๑๕ นาที  กรองเอาน้ำดื่ม วันละ ๓ เวลาก่อนอาหารflowers01_1

ต้นบานไม่รู้โรยดอกขาว

ต้นบานไม่รู้โรยดอกขาว

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Tag Cloud

%d bloggers like this: