อ.ประสิทธิ์ คงทรัพย์ /ร.ร. สิริภัจจ์ การแพทย์แผนไทย

กะทกรก

ชื่อวงศ์  PASSIFLORACEAE

ชื่อ วิทยาศาสตร์   stinking passion flower,Running POP

ชื่อพื้นเมืองอื่น  ผักแคบฝรั่ง (ภาคเหนือ) ,เถาเงาะ ,เถาสิงโต(ชัยนาท),หญ้าถลกบาตร(พิษณุโลก,อุตรดิษย์), กะทกรก(ภาคกลาง,ตำลึงฝรั่ง(ชลบุรี) ,เครือขนตาช้าง (ศีรษะเกษ),ผักขี้หิด (เลย) , เยี่ยววัว (อุดรธานี),ละพุบาบี(มลายู-นราธิวาส,ปัตตานี) หญ้ารกช้าง(พังงา) กระโปรงทอง(ภาคใต้)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ไม้เถาล้มลุก  ประเถทเถาเลื้อย  อายุประมาณ ๒-๕ ปี มีมือเกาะเกี่ยวพันต้นไม้อื่น  ลำต้นกลมสีเขียวมีขนสีทองออกนุ่มปกคลุมทั่วไป ยอดอ่อนสีเขียวออกเหลือง

ใบ   เป็นใบเดี่ยว  ออกเรียงสลับ ก้านใบยาว ๓-๕ ซม.  ลักษณะใบ รูปหัวใจ  ค่อนข้างเรียบ ขอบใบเว้าเข้าหากลางใบเล็กน้อย เป็นรูป๓-๔ แฉก  ปลายแฉกค่อนข้างแหลม  มีขนปกคลุมห่างๆ  โคนใบเว้าเข้าก้านใบ  ขนาดใบกว้าง ๕-๘ ซม. ยาว ๘-๑๕ ซม.มใบมีสีเขียวออกมัน

ดอก    ลักษณะดอกเดี่ยว ออกตามซอกใบ  กลีบดอกมีสีเขียวอ่อน มีกระบังเป็นฝอยสีขาวล้อมรอบเกสร

ผล    ค่อนข้างกลมขนาดประมาณ ๑ ซม.  สีเขียวอ่อน เมื่อสุกสีส้มเหลือง   เนื้อหุ้มเมล็ดรสหวานเล็กน้อย  รอบผลมีใบประดับหุ้ม ภายในมีเมล็ดกระจายเป็นกลุ่ม

เมล็ด  มีเยื่อหุ้มคล้ายเมล็ดแมงลักตอนแช่น้ำ   เมล็ดสีเทาดำ

นิเวศวิทยา  มีขึ้นทั่วไปตามที่รกร้างว่างเปล่า  ที่ลุ่มต่ำตามสวน ไร่นา

การปลูกและการขยายพันธุ์  เจริญเติบโตได้ในดินสภาพทั่วไป  ขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ด

ประโยชน์ทางยา

รสและสรรพคุณ

ทั้งต้น    รสเมาเบื่อ  เป็นยาบำรุงหัวใจ แก้โรคเหน็บชา ขับปัสสาวะ  ขับเสมหะ  แก้ไอ  แก้บวม

ใบ     รสเมาเบื่อ     โขลกพอกซ่าเชื้อบาดแผล   แก้โรคผิวหนัง   หิด

ผล   หรือเมล็ด     ผลสุกรสหวาน   บำรุงปอด  แก้ปวด  ผลดิบ   รสเมาเบื่อ

ดอก   รสเมา    ขับเสมหะ   แก้ไอ

วิธีและปริมาณที่ใช้

๑.ยาบำรุงหัวใจ  และแก้โรคเหน็บชา   โดยใช้ทั้งต้นสับเป็นชิ้นแล้วตากแดดให้แห้ง ประมาณ ๑ กำมือ  หรือ ประมาณ ๑๕-๒๐ กรัม  นำมาเติมน้ำ ๓  แก้ว (๗๕๐ ซีซี)  ต้มเคี่ยวให้เหลือน้ำ ๒ แก้ว กรองเอาน้ำดื่ม

๒. รักษาหิด  ใช้ใบสด ๑กำมือ ตำโขลกให้ละเอียดผสมน้ำเล็กน้อย ใช้ทาหรือพอกบริเวณที่เป็น วันละ ๓-๔ ครั้ง

ข้อควรระวัง

-ใบสด มีสารพิษ  ทำให้เกิดอาเจียนได้  (บางคนใช้เป็นผักจิ้มน้ำพริก ต้องลวกหรือต้มให้สุกก่อนสารพิษจึงจะสลายไป) ห้ามกินดิบ

– ต้นสดทั้งต้น รสเมาเบื่อ    มีสารพิษ ซึ่งพิษจะสลายตัวเมื่อถูกความร้อน10_131407784117Passiflora foetida

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Tag Cloud

%d bloggers like this: