อ.ประสิทธิ์ คงทรัพย์ /ร.ร. สิริภัจจ์ การแพทย์แผนไทย

ศัพท์แพทย์แผนไทย วันละคำ ประจำวันที  ๒๕ มี.ค. ๒๕๕๗  วันนี้เสนอคำว่า ” ฝี”    หรือ abcesses  

   น. โรคจําพวกหนึ่ง เป็นต่อมบวมขึ้นกลัดหนองข้างใน เรียกชื่อต่าง ๆ กันหลายชนิด เช่น ฝีคัณฑมาลา ฝีดาษ ฝีประคําร้อย ราชาศัพท์ว่า พระยอด.

ฝีในแพทย์แผนไทย กล่าวไว้มากมาย  ได้แก่   

ฝีกระตังบาย       ลักษณะ  ฝีที่ผิวสีดำ  

ฝีกระตังบายตัวเมีย ลักษณะ ฝีที่ขึ้นท้องข้างขวา ไม่ตาย รักษาได้

ฝีกระตังบายใหญ่  ฝีหัวดำใหญ่ ขึ้นได้ว ๒ – ๓ วันกลับดำลงชักไส้หวำราบดุจข้าวตังก้นหม้อ ทำให้แสบร้อน คัน  ลงกระดูก  น้ำดำ น้ำเขียว แก้ไม่ได้ ๓  วัน ๗ วันตาย

ฝีกระอักปากหมู   ลักษณะเป็นมะเร็งส่วนใดก็ได้  มีลักษณะเป็นฝีใหญ่ ขอบแข็ง สูง  และช้ำ ลักษณะคล้ายปากหมู

ฝีกราม    เป็นฝึที่กราม  

ฝีกะอาก  ขึ้นหัวใหญ่เรียงกัน ๒ , ๓ ,๔ หัว  

ฝีกังหันไชย์        ฝีร้ายประจำเดือน ๘   ขึ้นที่เหนือราวนม  และประจำเดือน ๓ ขึ้นที่ขนนซ้าย  ขึ้นคอ ๗ วันตาย  ถึงเวลาเที่ยงทำให้วิงเวียนศีรษะ  ปวด                           สะทกสะท้านมือเท้า  ให้เร่งรักษา 

ฝีกันดารเพลิง    ฝีร้ายประเดือนอ้าย  ขึ้นที่หน้าอกเป็นแถว ๗ วันตาย

ฝีกาฬ              เกิดขึ้นนิ้วมือทั้ง ๒ ข้าง หรือข้างเดียว ขนาดเท่าเมล็ดถั่วเขียว ถั่วดำ  มีเลื่อมลำบองเป็นหลังเบี้ย  มืดดำดุจดินหม้อ   อาการ ให้เชื่อมมัว                         แสบ      ร้อนเหมือนถูกไฟ  กลุ้มใจทุรนทุราย  ให้จับสะท้านร้อนหนาว  บางทีทำพิษให้นิ่งไป

ฝีกาฬ ๑๐ ประการแทรกในไข้พิษ     เป็นฝีที่แทรกในไข้พิษ  ได้แก่ ฝีฟองสมุทร  ฝีเลี่ยมสมุทร   ฝีทามสมุทร   ฝีทามควาย  ฝีละลอกแก้ว  ฝีกาฬทูม                                                            ฝีกาฬทาม  ฝีมะเร็งเปลวไฟฟ้า

ฝีกาฬมะเร็งตะมอย    เป็นไข้มะเร็งตะมอย  ผุดขึ้นมาเท่าหัวแม่มือ  ผลจิงจ้อ  (ขนาดเท่าเมล็ดถั่วลันเตา) ฐานขาวหัวดำทำพิษหนักจับสะบัดร้อนหนาว 

                              ร้อนใน  บางทีผุดขึ้นมาเท่าที่ตัว ที่แขน ที่ขา   จุดยา (สำลีชุบยาแต้ม) มิฟัง   แตกออกมาไปแล้ว  ถ้าไม่ตายกลายเป็นมะเร็ง  (deep acesses)

 

  ImageImageImageImageImageImage

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Tag Cloud

%d bloggers like this: