อ.ประสิทธิ์ คงทรัพย์ /ร.ร. สิริภัจจ์ การแพทย์แผนไทย

ขี้กาขาว

 

ImageImageImage

 

1. ชื่อ ขี้กาขาว

2. ชื่ออื่น เถาขี้กา

3. ชื่อวิทยาศาสตร์ Trichosanthes cordata Roxb.

4. วงศ์ CUCURBITACEAE

5. ชื่อสามัญ –

6. แหล่งที่พบ พบทุกภาคของประเทศไทย

7. ประเภทไม้ ไม้เถาเลื้อย

8. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ต้น เป็นไม้เถาขนาดเล็กเลื้อยตามพื้นดิน เถาจะกลมและโตขนาดเท่าก้านไม้ขีดไฟ หรือโตกว่าเล็กน้อย ตามข้อของเถาจะมีมือเกาะ

ใบ ใบเป็นขนหนากลมโต ดูผิวเผินแล้วจะคล้ายผักเขียว แต่เถาและใบจะเล็กกว่า

ดอก ดอกขนาดใหญ่สีขาว

ผล มีลักษณะกลมโต ผลขนาดเท่าผลมะนาว เมื่อผลสุกจะมีสีแดง

9. ส่วนที่ใช้บริโภค ยอดอ่อน

10. การขยายพันธุ์ เมล็ด

11. สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม ขึ้นเองตามธรรมชาติ ที่รกร้างทั่วไป ตามไร่นา

12. ฤดูกาลที่ใช้ประโยชน์ ตลอดปี

13. คุณค่าทางอาหาร ยังไม่มีข้อมูล

14. การปรุงอาหาร ยอดอ่อน ผัดกับกะทิจิ้มน้ำพริกกะปิ

15. ลักษณะพิเศษ ทางยา เถาปรุงเป็นยาบำรุงถุงน้ำดีบำรุงน้ำดี ล้างเสมหะดับพิษเสมหะและโลหิต รักษาตับ

ปอดพิการ เถา

          ชื่อวิทยาศาสตร์ Gymnopetalum integrifolim Kurz.

 
ชื่ออื่น แตงโมป่า  มะกาดิน  ขี้กาขาว
 
วงศ์ Cucurbitaceae
 
ลักษณะพฤกษศาสตร์
เป็นไม้เถาเลื้อยพาดพันกับสิ่งยึดเกาะที่อยู่ใกล้ๆ  เถา มีขนสีขาวสั้นตั้งตรงเกาะติดหนาแน่น  ใบ เป็นใบเดี่ยว การเกาะติดของใบบนกิ่งแบบเวียนและมีหนวดที่โคนก้านใบ ใบรูปไข่เกือบกลม 5 เหลี่ยม ขนาดประมาณ 10 x 15เซนติเมตร ปลายแหลม โคนเว้าเป็นติ่งหู ขอบหยักบิดเป็นคลื่น แผ่นใบผิวหยาบสากเป็นลอนตามรอยกดเป็นร่องของเส้นใบ หลังใบมีขนสั้นสีขาวจำนวนมาก ก้านใบสีเขียวอ่อนแกมเหลืองยาว มีขนชนิดเดียวกัน  ดอก เป็นดอกเดี่ยวแยกเพศกัน เกิดที่ซอกใบ ดอกสีขาวกลีบดอกส่วนโคนเชื่อมติดกันเป็นหลอดส่วนปลายแยกเป็นกลีบ 4 – 5 กลีบ ดอกเพศเมียที่ฐานดอกมีรังไข่ทรงกลม ดอกเพศผู้ไม่มี  ผล ทรงกลม ผิวเรียบ ผลอ่อนสีเขียว มีริ้วสีขาวจางๆ เมื่อแก่สีส้มแดง ภายในมีเมล็ดจำนวนมาก  เมล็ด ทรงกลมรีแบนมีเยื่อหุ้มเมล็ดเป็นเมือกใสสีเขียวเข้มเกือบดำ
สรรพคุณด้านสมุนไพร

ใบ รสขม ตำพอกฝี ทาแก้โรคผิวหนังอักเสบ หัว รสขม บำรุงหัวใจ แก้ม้ามย้อย ตับโต หรืออวัยวะในช่องท้องบวมโต ราก รสขม บำรุงน้ำดี แก้ไข้ ดับพิษไข้ แก้ปวดศีรษะ แก้จุกเสียด บดทาฝีฝักบัว แก้ตับโต ม้ามย้อย อวัยวะในช่องท้องบวมโต ผล รสขม บำรุงน้ำดี แก้พิษเสมหะและโลหิต ถ่ายพิษเสมหะให้ตก แก้พิษตานซาง แก้ตานขโมย ขับพยาธิ เป็นยาถ่ายอย่างแรง ใช้ควันรม แก้หืด ทั้งเถา รสขม ต้มอาบ แก้เม็ดผดผื่นคัน แก้ไข้หัว ไข้พิษ ไข้กาฬ ต้มดื่ม บำรุงน้ำดี ขับเสมหะ ดับพิษ แก้ไอเป็นเลือด

      ตำรา เภสัชกรรมไทย   กองการประกอบโรคศิลปะ

         ขี้กาขาว  เป็นไม้เถาเลื้อยตามพื้นดิน

                    เถา  รสขม  สรรพคุณ   บำรุงน้ำดี ดับพิษ เสมหะและโลหิต

                    ใบ รสขม    ตำสุมขม่อมเด็กในตอนเย็นๆ แก้หวัด คัดจมูก

                     ลูก รสขมจัด   แก้ตับปอดพิการ   ถ่ายอุจจาระ ถ่ายเสมหะ  ถ่ายพิษตานซาง 

งานวิจัย   ขึักาขาว, ขี้กาเทศ

             ผลขี้กาขาว ทำเป็นผง  ขนาด ๑๐๐ มก. วันละ ๓ ครั้ง รับประทานติดต่อกันเป็น เวลา ๒ เดิอน พบว่า น้ำตาลในเลือดลดลง

โดยไม่พบผลข้างเคียงในระบบทางเดินอาหาร

              

การรักษาโรคเบาหวานด้วยผลขี้กาเทศ (Citrullus colocynthis  (L.) Schrad)

การทดลองแบบ Randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 50 คน (ชาย 12 คน หญิง 38 คน) อายุ 40-65 ปี แบ่งผู้ป่วยออกเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มละ 25 คนให้รับประทานแคปซูลผลขี้กาเทศขนาด 100 มิลลิกรัม 3 ครั้งต่อวัน หรือรับประทานยาหลอกร่วมกับการรักษาปกติ เป็นเวลา 2 เดือน จากนั้นทำการตรวจวัดค่าดัชนีชี้วัดในเลือดเปรียบเทียบก่อนและหลังสิ้นสุดการทดลอง พบว่าผู้ป่วยที่รับประทานแคปซูลขี้กาเทศมีปริมาณ HbA1C และระดับน้ำตาลลดลง แต่การรับประทานผลขี้กาเทศไม่มีผลลดระดับไขมัน ทั้งระดับคอเรสเตอรอลรวม, Low-density lipoprotein, High-density lipoprotein, ไตรกลีเซอไรด์ ระดับเอนไซม์ asparate transaminase, alanine transaminase, alkaline phosphatase ปริมาณยูเรียและ creatinine ในเลือด โดยตลอดการทดลองไม่พบอาการข้างเคียงต่อระบบทางเดินอาหารในผู้ป่วยทั้งสองกลุ่ม จะเห็นได้ว่าผลขี้กาเทศสามารถช่วยควบคุมปริมาณน้ำตาลในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ได้โดยไม่ก่ออาการข้างเคียง

           ฤทธิ์ลดน้ำตาลในเลือดของขี้กาเทศ

การทดลองเมื่อให้สารสกัดน้ำจากเปลือกผลขี้กาเทศ ( Citrullus colocynthis Linn. ) โดยให้กระต่ายปกติกินในขนาด 300 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมน้ำหนักตัว พบว่ามีผลทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดลดลงภายหลังจากได้รับสารสกัด 1 ชั่วโมง และมีฤทธิ์สูงสุดภายหลัง 2 , 3 และ 6 ชั่วโมง การศึกษาถึงผลขององค์ประกอบต่างๆในสารสกัดน้ำพบว่าเมื่อให้สารกลุ่มกลัยโคไซด์และ ซาโปนิน โดยให้กระต่ายปกติกินในขนาด 50 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมน้ำหนักตัว มีผลลดน้ำตาลในเลือดได้โดยสารซาโปนินมีฤทธิ์แรงกว่า และเมื่อให้สารซาโปนินแก่กระต่ายที่ถูกชักนำให้เป็นเบาหวานด้วย alloxan พบว่าฤทธิ์ลดระดับน้ำตาลในเลือดจะเพิ่มขึ้นตามขนาดที่ให้

     

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Tag Cloud

%d bloggers like this: